Bij ethyleenoxide (EtO) in healthcare-logistiek gaat de aandacht vaak uit naar het medische hulpmiddel zelf. Toch spelen ook verpakkingen, pallets, stretchfolie en logistieke handelingen een belangrijke rol bij mogelijke blootstelling. De manier waarop goederen zijn verpakt, opgeslagen en verwerkt bepaalt namelijk waar EtO kan vrijkomen en welke werkzaamheden extra aandacht vragen binnen de RI&E en het blootstellingsonderzoek.

Waarom bepalen verpakkingen en pallets het blootstellingsrisico?

EtO komt een warehouse niet binnen als losse gevaarlijke stof, maar als onderdeel van EtO-gesteriliseerde medische hulpmiddelen. Daardoor is de bron van mogelijke blootstelling minder zichtbaar dan bij veel andere gevaarlijke stoffen. Tijdens logistieke processen werken medewerkers bovendien vooral met:

• kartonnen dozen;
• stretchfolie;
• pallets;
• kratten;
• trays;
• labels;
• omverpakkingen.

Juist deze logistieke materialen bepalen hoe lang EtO kan uitgassen en op welke momenten medewerkers ermee in aanraking kunnen komen.

Hoe beïnvloeden verpakkingen de uitstoot van ethyleenoxide?

De verpakking bepaalt in belangrijke mate hoe EtO zich rondom een product gedraagt. Een gesloten pallet, strak gewikkelde stretchfolie of volledig afgesloten doos houdt het gas anders vast dan een geopende verpakking of een product dat wordt omgepakt. Hierdoor kunnen concentraties lokaal verschillen, ondanks dat dezelfde producten worden verwerkt. Factoren die invloed hebben zijn onder andere:

• type verpakking;
• hoeveelheid verpakkingsmateriaal;
• opslagduur;
• palletopbouw;
• luchtcirculatie;
• moment waarop verpakkingen worden geopend.

Tijdens welke logistieke werkzaamheden kan EtO vrijkomen?

Niet iedere logistieke handeling brengt hetzelfde risico met zich mee. Extra aandacht is gewenst bij werkzaamheden zoals:

Waarom zijn alleen ruimtemetingen niet altijd voldoende?

In grote warehouses wordt vaak gekeken naar de gemiddelde concentratie in de gehele hal. Dat geeft echter niet altijd een realistisch beeld van de daadwerkelijke blootstelling. Medewerkers bevinden zich namelijk niet verspreid door het gebouw, maar werken op specifieke locaties, zoals:

• docks;
• picklocaties;
• VAS-afdelingen;
• QA-ruimtes;
• stagingzones.

Juist op deze hotspots kunnen tijdelijk hogere concentraties ontstaan. Daarom is het belangrijk om metingen uit te voeren op de plekken waar medewerkers daadwerkelijk werken.

Hoe brengt een warehouse deze risico’s in kaart?

Een praktische inventarisatie begint met vijf vragen.

1. Welke goederenstromen zijn mogelijk EtO-gerelateerd?
   Inventariseer welke producten of productgroepen met ethyleenoxide zijn gesteriliseerd.
2. Waar worden verpakkingen geopend?
   Breng alle locaties in kaart waar dozen, folie of omverpakkingen worden verwijderd.
3. Waar verblijven grote volumes tijdelijk?
   Bekijk stagingzones, inbound buffers, quarantainegebieden en VAS-afdelingen.
4. Welke invloed heeft het verpakkingsmateriaal?
   Neem ook pallets, karton, stretchfolie en kratten mee in de beoordeling van mogelijke blootstellingsmomenten.
5. Wordt gemeten op de werkplek?
   Voer metingen uit op werkhoogte en bij logistieke handelingen, niet uitsluitend in de algemene ruimte.

Aandachtspunten bij de RI&E

Bij het beoordelen van EtO binnen een warehouse is het verstandig om niet alleen naar het product te kijken. Neem ook de volgende factoren mee:

• verpakkingsvorm;
• palletopbouw;
• opslagduur;
• handling;
• luchtstromen;
• ventilatie;
• werkplek;
• verblijftijd van medewerkers.

Door deze factoren samen te beoordelen ontstaat een realistischer beeld van de werkelijke blootstellingsrisico’s.

Veelgestelde vragen

• Kan EtO ook uit verpakkingen vrijkomen?
  Ja. EtO kan na sterilisatie nog uitgassen vanuit producten én de verpakkingen waarin deze zijn opgeslagen.
• Zijn pallets of stretchfolie zelf de bron van EtO?
  Nee. Ze bevatten geen ethyleenoxide, maar kunnen wel invloed hebben op hoe het gas wordt vastgehouden of vrijkomt tijdens logistieke handelingen.
• Waarom is het openen van dozen een belangrijk moment?
  Bij het openen van verpakkingen kan EtO dat zich heeft opgehoopt vrijkomen, waardoor lokaal hogere concentraties kunnen ontstaan.
• Waarom zijn hotspots belangrijk?
  De gemiddelde concentratie in een warehouse zegt niet altijd iets over de blootstelling op de werkplek. Hotspots geven een beter beeld van de daadwerkelijke situatie.
• Welke logistieke zones verdienen extra aandacht?
  Inbound docks, stagingzones, VAS-afdelingen, QA-ruimtes, retourafdelingen en locaties waar verpakkingen worden geopend.

Meer inzicht in blootstelling aan ethyleenoxide binnen uw warehouse?

Een goede inventarisatie begint bij de volledige logistieke context. Bespreek de situatie met een van onze specialisten en ontdek hoe verpakkingen, opslag en logistieke processen worden meegenomen in een betrouwbaar blootstellingsonderzoek.