Ethyleenoxide beheersen in magazijnen: wat is voordeliger, ventilatie of filtratie?
Bij verwijderen van ethyleenoxide (EtO) uit de lucht in magazijnen wordt vaak eerst aan ventilatie gedacht. Dat lijkt logisch, maar extra ventilatie brengt vaak hoge energie- en investeringskosten met zich mee. Uit een voorbeeldberekening voor een magazijn van 100.000 m³ blijkt dat recirculerende EtO filtratie zowel qua investering als jaarlijkse kosten gunstiger kan uitvallen dan extra ventilatie.
Het probleem: ethyleenoxide in magazijnen
Ethyleenoxide (EtO) wordt gebruikt voor het steriliseren van medische producten. Ook nadat deze producten zijn verpakt en opgeslagen, kan EtO nog vrijkomen uit producten, verpakkingen of pallets. Hierdoor kan de luchtkwaliteit in magazijnen en logistieke omgevingen worden beïnvloed. Omdat EtO een CMR-stof is (kankerverwekkend, mutageen en schadelijk voor de voortplanting) moeten bedrijven blootstelling zoveel mogelijk voorkomen en de concentratie in de binnenlucht aantoonbaar beheersen.
In de praktijk komen daarbij vaak twee technische oplossingen naar voren:
- Ventilatie
- Filtratie
Beide oplossingen hebben hetzelfde doel: het verminderen van de hoeveelheid ethyleenoxide in de lucht. De manier waarop dit gebeurt, verschilt echter aanzienlijk.
Ventilatie versus filtratie: wat is het verschil?
Ventilatie
Bij ventilatie wordt vervuilde binnenlucht afgevoerd en vervangen door buitenlucht. Hierdoor wordt de concentratie EtO in het magazijn verlaagd. Het nadeel is dat alle aangevoerde buitenlucht vervolgens moet worden verwarmd of gekoeld om een comfortabel binnenklimaat te behouden. Daarnaast kost het continu verplaatsen van grote hoeveelheden lucht veel energie.
Bovendien mag EtO niet zomaar naar buiten worden afgevoerd. Omdat het om een schadelijke stof gaat, kunnen emissie-eisen gelden voor de lucht die naar buiten wordt gebracht. Extra ventilatie verlaagt dus mogelijk de concentratie binnen, maar vraagt ook om aandacht voor de uitstoot naar de omgeving.
Filtratie
Bij filtratie blijft de lucht in het gebouw aanwezig. De lucht wordt door filters geleid die ethyleenoxide verwijderen, waarna de behandelde lucht terug de ruimte in gaat. Voor deze vergelijking is gekeken naar de EtO filters van Euromate, een oplossing die specifiek is ontwikkeld voor het verwijderen van ethyleenoxide uit binnenlucht.
De praktijkcase: een magazijn van 100.000 m³
Om de kosten van beide oplossingen te vergelijken is gerekend met een magazijn in Breda met een volume van circa 100.000 m³. De gewenste luchtbehandeling bedraagt één luchtwissel per uur, wat neerkomt op een luchtdebiet van 100.000 m³ per uur. Het magazijn draait 24 uur per dag, 7 dagen per week.
Waarom ventilatie meer kost dan vaak wordt gedacht
Ventilatie lijkt op papier een eenvoudige oplossing. In de praktijk zit de grootste kostenpost echter niet alleen in de ventilatie-installatie zelf. Bij een luchtdebiet van 100.000 m³ per uur moet continu buitenlucht worden aangevoerd. In de winter moet deze lucht worden verwarmd en in de zomer gekoeld. Daarnaast zijn ventilatoren nodig om deze luchtstromen dag en nacht te verplaatsen.
Zelfs wanneer gebruik wordt gemaakt van warmteterugwinning (WTW) blijft er sprake van aanzienlijke energiebehoefte en onderhoudskosten. De lucht moet mechanisch worden verplaatst, vaak met ventilatoren aan zowel de toevoer- als afvoerzijde. Daardoor neemt het elektriciteitsverbruik toe. Bovendien moet de installatie voldoende capaciteit hebben om pieken in verwarming en koeling op te vangen. Hierdoor spelen niet alleen operationele kosten (OPEX), maar ook investeringskosten (CAPEX) een belangrijke rol.
De investering: ventilatie versus filtratie
Wanneer uitsluitend naar de initiële investering wordt gekeken, ontstaat het volgende beeld:
| Oplossing | Indicatieve investering |
|---|---|
| EtO filtratie | € 600.000 – € 650.000 |
| Ventilatie zonder WTW | € 750.000 – € 1.250.000 |
| Ventilatie met WTW | € 1.100.000 – € 1.800.000 |
Voor de verdere vergelijking zijn middenwaarden gebruikt van € 900.000 voor ventilatie zonder WTW, € 1.400.000 voor ventilatie met WTW en € 625.000 voor filtratie. Op basis van deze uitgangspunten ligt de investering voor filtratie lager dan voor de onderzochte ventilatieoplossingen.
De jaarlijkse kosten: wat gebeurt er na de investering?
Naast de aanschafkosten zijn de jaarlijkse kosten minstens zo belangrijk.
Voor ventilatie bestaan deze kosten uit:
- Verwarmen en koelen van de lucht
- Ventilatorenergie
- Onderhoud van de installatie
Voor filtratie bestaan de kosten uit:
- Elektriciteitsverbruik van de units
- Onderhoud van de filtersystemen
De berekende jaarlijkse kosten komen uit op:
| Oplossing | Jaarlijkse kosten |
|---|---|
| Ventilatie zonder WTW (aardgas) | € 412.300 |
| Ventilatie zonder WTW (warmtepomp) | € 362.800 |
| Ventilatie met WTW (aardgas) | € 282.100 |
| Ventilatie met WTW (warmtepomp) | € 272.200 |
| HF-EtO-filtratie | € 275.000 |
Opvallend is dat filtratie qua operationele kosten vergelijkbaar uitkomt met ventilatie mét warmteterugwinning, terwijl de benodigde investering aanzienlijk lager ligt.
Wat betekent dit voor de totale eigendomskosten?
Bij investeringsbeslissingen wordt vaak gekeken naar de Total Cost of Ownership (TCO): de totale kosten gedurende meerdere jaren. Hierbij worden zowel de investering als de jaarlijkse operationele kosten meegenomen. Voor een periode van vijf jaar ontstaat de volgende vergelijking:
| Oplossing | TCO na 5 jaar |
|---|---|
| Ventilatie zonder WTW (aardgas) | € 2.961.500 |
| Ventilatie zonder WTW (warmtepomp) | € 2.714.000 |
| Ventilatie met WTW (aardgas) | € 2.810.500 |
| Ventilatie met WTW (warmtepomp) | € 2.761.000 |
| HF-EtO-filtratie | € 2.000.000 |
Binnen deze voorbeeldberekening komt de filtratie-oplossing als meest gunstige optie naar voren.
Wat kunt u meenemen in uw afweging?
De juiste oplossing hangt altijd af van de situatie in uw magazijn. Toch laat deze vergelijking zien dat ventilatie niet automatisch de meest economische keuze is wanneer het primaire doel het reduceren van ethyleenoxide in de binnenlucht is. Vooral wanneer er nog geen geschikte ventilatie-installatie aanwezig is, kunnen de investerings- en energiekosten snel oplopen. In deze praktijkcase blijkt recirculerende EtO filtratie zowel qua investering als qua totale kosten over meerdere jaren een interessant alternatief.
Inzicht in de situatie binnen het magazijn?
Iedere warehouseomgeving is anders. Factoren zoals magazijnvolume, luchtstromen, bedrijfstijden en bestaande installaties hebben invloed op de uiteindelijke oplossing. Wilt u weten welke aanpak het beste aansluit bij uw situatie? Neem contact op met ons voor advies over ethyleenoxidebeheersing in magazijnen en logistieke omgevingen.